HOOGGEVOELIG
(HSP)
.....komt voor bij 15 à 20% van de mensen. In 1986 heeft psycholoog
en onderzoekster Elain Aron de term HSP - Hoog Sensitieve Personen - geïntroduceerd.
Mensen die hooggevoelig zijn hebben extra antennes, waardoor zij
veel uit hun omgeving registreren. Dé Hooggevoelige mens bestaat niet,
bij iedereen uit het zich anders. Het lijkt erop dat de meeste HSP-ers hun
gevoeligheid ervaren op meerdere zintuiggebieden, waarbij het voelen het meest
lijkt voor te komen. Uiteraard zijn er ook HSP-ers, bij wie de sensitiviteit
betrekking heeft op meerdere of zelfs álle zintuigen. Naast het voelen
heeft het ook betrekking op zien, horen, ruiken en proeven.
Zij nemen intenser waar, verwerken meer, voelen eerder waar iets niet klopt,
voelen stemmingen van mensen en plaatsen aan. Hierdoor hebben zij een zeer
sterke intuïtie, zijn creatief, hebben gevoel voor rechtvaardigheid,
schoonheid en details.
In het Psychologie Magazin van juli-augustus 2009 vertelt
Elain Aron het volgde:
"HSP-ers zijn zich bijzonder bewust van subtiele informatie, hebben een
rijk innerlijk leven en een sterk inlevingsvermogen. Daardoor kunnen ze ook
makkelijk overweldigd raken. De samenleving bestempelt sensitieve mensen al
snel als verlegen, introvert en overgevoelig.
Uit een aantal studies blijkt dat de hersenstructuur van sensitieve mensen
anders is dan die van niet-HSP-ers. Toen we mensen in een MRI-scan legden
en hen subtiele verschillen tussen 2 foto’s lieten zoeken, bleek dat
gevoelige mensen veel meer hersenactiviteit hadden in de gebieden die te maken
hebben met aandacht en waarneming. Waarschijnlijk hebben HSP-ers daar meer
neuronen en verbindingen”.
Wat kan ik voor HSP–ers betekenen
Ik ben zelf Hoog Sensitief en heb geleerd om mijn gevoeligheid als kracht
in te zetten. Dit is een heel proces geweest, met ups en downs.
Als geen ander weet ik wat HSP is, zowel de positieve kant als de belastende
kant. Ik kan je ondersteunen bij het herkennen, accepteren, en het leren omgaan
met jouw gevoeligheid. Praktische handvatten geven je de kans om jouw kwaliteit
optimaal te benutten. Klik
hier voor mijn aanpak.
Wil je graag meer lezen over Hooggevoeligheid?
Klik dan op de onderstaande onderwerpen:
• Hooggevoeligheid is een kwaliteit ….
• Kenmerken HSP Algemeen
• Hoogsensitieve kinderen
• Kenmerken HSP en werk
• Test jouw gevoeligheid
• HSP en ziekte / zelfvertrouwen
• Mijn aanpak
Kijk ook op cursussen en/of agenda
voor een eventueel aanbod van de cursus Effectief omgaan met Hooggevoeligheid.
Hooggevoeligheid is een kwaliteit
.....als je er goed mee omgaat.
Hooggevoeligheid is een kwaliteit die, mits er goed mee wordt omgegaan, zeer
waardevol kan zijn in organisaties. Deze mensen fungeren als intens waarnemer,
creatief doordenker, inspirator, creator, en bewaker van sfeer en samenwerking.
Het is belangrijk om een goede balans te vinden tussen deze positieve aspecten
van hooggevoeligheid en de aspecten die als negatief worden ervaren. HSP-ers
raken eerder vol met informatie van buitenaf en de daaruit voortkomende innerlijke
verwerking. Daardoor hebben zij tijd nodig om alleen te zijn en bij te tanken.
Veel hooggevoelige mensen raken in de problemen, als zij hun gevoeligheid
niet accepteren en zich aanpassen aan wat gangbaar is. Omdat veel mensen niet
weten dat ze hooggevoelig zijn, gebeurt dit helaas te vaak. Klachten zoals
stress, ziekte en opbranden kunnen het gevolg zijn.
Kwaliteiten van Hooggevoelige mensen zijn:
• Goed aanvoelen van anderen.
• Opmerkzaamheid en aandachtig.
• Veel waarnemen, oog voor detail.
• Gewetensvol.
• Harde werkers.
• Spiritueel geïnteresseerd en vaak begaafd.
• Werk is een passie, grote inzet en betrokkenheid.
• Bewaker van sfeer, bijv. binnen het team.
• Lange termijn denkers: bijdrage aan zorgvuldige besluitvorming.
• Creatief.
• Inspirator.
• Waarschuwer, voorspeller.
• Adviseur.
• Aandacht voor zingeving.
Kenmerken HSP algemeen
Elain Aron heeft een overzicht van kenmerken geïnventariseerd. De uitingsvormen
van het gevoeliger zenuwstelsel zijn verschillend, omdat iedereen verschillend
is qua karakterstructuur en levenservaring. Niet iedere hooggevoelige heeft
alle kenmerken. De kenmerken kunnen ook voorkomen bij iemand die een hooggevoelige
periode door maakt.
Mensen met hooggevoeligheid:
• nemen veel details waar.
• voelen stemmingen van anderen goed aan.
• hebben een rijke innerlijke belevingswereld.
• bespiegelen en filosoferen graag en veel.
• ervaren, reflecteren en voelen diep en intensief.
• zijn opmerkzaam en aandachtig.
• zijn spiritueel geïnteresseerd en vaak begaafd.
• hebben het gevoel anders te zijn, maar weten
• hier niet goed de vinger op te leggen.
• dromen, fantaseren en overwegen veel.
• zijn zorgzaam en bewust.
• doen dingen graag in hun eigen tempo.
• worden geroerd door schoonheid en kunst.
• houden van stilte en rust, trekken zich daarom terug.
• hebben last van storingen die de omgeving niet
• opmerkt, zoals bijvoorbeeld zoemende computers,
• verwarmingsbuizen, ritselende broodzakjes enz.
• raken van slag van mensen met (on)uitgesproken
• negatieve gevoelens.
• lijken leeg te lopen na bijv. winkelen,
• of intensief contact met anderen.
• hebben moeite met harde geluiden: is een aanslag
• op hun zenuwstelsel.
• werkend in een hectische omgeving: dit kost hun
• veel meer energie dan bij collega's het geval is.
• raken van streek van onvriendelijke opmerkingen.
• hebben relatief meer last van spanning, stress,
• maagpijn, onrustige darmen, hoofdpijn, moe zijn,
• nervositeit of gevoelens van onbehagen.
Het herkennen van hooggevoeligheid bij jezelf kan een verademing zijn. Het
vage gevoel van anders zijn wordt eindelijk begrepen. Het is prettig om te
weten dat er meer mensen zijn die ook hooggevoelig zijn, zelfs 15-20% van
de mensen. Dit voor het eerst herkennen brengt vaak een heel proces op gang.
Vaak leidt dit tot een positiever zelfbeeld en het besef dat het kwaliteiten
zijn, mits er goed mee om wordt gegaan. Dan heb je iets extra’s te bieden!
Voorwaarde is dat je jezelf serieus gaat nemen, je grenzen accepteert, staat
voor wat je wilt en kunt. Niet langer aanpassen, doen wat anderen doen om
geaccepteerd te worden, maar gewoon jezelf zijn. Mijn begeleiding kan hierbij
ondersteunen.
De uitdaging ligt in het herkennen van de verschijnselen en jezelf zodanig
beschermen dat je er geen last meer van hebt. Hinder ontstaat als je doorschiet
in je kwaliteit, jezelf aanpast aan de norm. Je kunt leren om de intensiteit
te beheersen en behapbaar te houden voor jezelf en anderen. Alleen door af
te stemmen op je ware zelf en zichtbaar te maken voor anderen, kan de kwaliteit
van hooggevoeligheid zichtbaar en bruikbaar worden.
Kenmerken HSP en werk
HSP'ers hebben vaak een adviserend of dienstverlenend beroep. Ook kunstzinnige
beroepen worden vaak uitgeoefend, vanwege hun artistieke talenten. Beroepen
waarin hun sociale betrokkenheid, inlevingssvermogen, intuïtie en creativiteit
tot uiting kan komen. Werk is zijn hobby, een manier om zijn passie vorm te
geven. Ze zijn trouw, werken hard, zijn vaak perfectionistisch en intens betrokken
bij hun werk en collega’s.
Harde cijfers zijn belangrijk, maar daar waar hun hart naar uit gaat, dat
is hun roeping. HSP'ers houden zich hier vaak mee bezig: waarom ben ik hier?
Wat kan ik bijdragen? Het is belangrijk om hier uitdrukking aan te geven.
De kwaliteit en de bevrediging van het werk is minstens zo belangrijk als
het inkomen. Dit is een zeer belangrijk gegeven bij het kiezen van een baan.
Een baan onder je niveau nemen lijkt slim omdat het dan wel hanteerbaar zal
zijn. Het gemis aan inspiratie en bevrediging op dieper niveau, maakt van
zo'n baan een echte energievreter. Hun gedrevenheid en gevoeligheid heeft
als gevaar dat ze zichzelf voorbij lopen en overprikkeld raken. Stess, ziekte
of zelfs burnout kunnen het gevolg zijn. Bij conflicten op het werk is extra
ondersteuning van buitenaf wenselijk. Dit, om te voorkomen dat er te veel
prikkels zijn, die nog meer overweldigen.
Omdat hooggevoelige mensen makkelijk en diep reflecteren voordat ze handelen,
kun je ze typeren als lange termijn denkers.
• Zij merken eerder op dat er iets mis kan gaan.
• Zij stimuleren collega's om eerst na te denken over de consequenties
van beslissingen.
• Zij kunnen een belangrijke rol hebben in een zorgvuldige en respectvolle
besluitvorming.
De rol van de hooggevoelige collega is die van voorspeller, waarschuwer en
adviseur. Werkgevers zijn blij met de eigenschappen zoals hard werken, gewetensvol
zijn, creatieve oplossingen aandragen enzovoorts. Vaak hebben hooggevoelige
mensen een kritische blik en vrijwel altijd zijn ze perfectionistisch, waardoor
ze hun werk zorgvuldig doen.
Veel werkgevers zijn (nog) niet bekend met hooggevoeligheid. Als zij hier
wél mee bekend zijn, kunnen zij de hooggevoelige medewerker die zich
dit nog niet realiseert, ondersteunen door de mogelijkheid te onderzoeken.
Een overprikkelde, gedemotiveerde of zelfs depressieve medewerker brengt risico
met zich mee. Denk bijvoorbeeld aan een hoger ziekteverzuim, slecht functioneren,
weg solliciteren of arbeidsongeschiktheid.
Talenten die er zijn worden dan niet effectief gebruikt en dat is jammer.
• Gebruikt de werkgever de talenten als meerwaarde binnen de organisatie?
• Is hooggevoeligheid gespreksonderwerp bij functioneringsgesprekken?
• Heeft de werkgever voldoende kennis van hooggevoeligheid?
• Plukt het bedrijf de vruchten van deze talenten?
• Op welke manier doen zij dat?
• Is er behoefte aan coaching, evt. van buiten het bedrijf?
• Welke arbeidsomstandigheden kunnen veranderd worden?
Test jouw Gevoeligheid
Op de website Hooggevoelig.nl staan 2 testen om jouw hooggevoeligheid te meten.
Het zijn geen wetenschappelijke testen maar het geeft wel een goede indruk.
Klik
hier om naar de korte test te gaan.
Ervaar je jezelf als hooggevoelig maar heb je ook regelmatig behoefte aan
prikkels en actie? Ook dat komt voor bij hoogggevoelige mensen. Doe deze
test om te kijken of jij een hooggevoelige sensatie-zoeker bent!
HSP en aanpassing
Hsp'ers lopen vast op het moment dat ze zich teveel aanpassen aan hun omgeving.
Hun gevoelsbeleving wordt vaak niet herkend door hun omgeving: het wordt als
vreemd afgedaan, niet begrepen en dus sociaal afgestraft. Jij bent ook altijd
zo gevoelig, of wees nou geen spelbreker, zijn woorden die veel hooggevoelige
mensen vaak hebben gehoord.
Hierdoor passen zij zich aan, om net zo over te komen als anderen. Door hun
sensitieve zenuwstelsel raken ze steeds meer overprikkeld. Door hun grote
inzet en betrokkenheid is het moeilijk om gas terug te nemen. De weg naar
ziekte en opgebrand raken ligt open.
Het verloop van overprikkeld-zijn en ziek worden is door Marian van den Beuken
als volgt weergegeven:
• te veel open
• overprikkeling
• vermoeidheid
• stress
• verminderde stress-bestendigheid
• aanhoudend gevoel van stress
• vermindere competentie gevoel
• aantasting immuunsysteem
• ziekte en aantasting zelfvertrouwen
Helaas is ziekte, burnout of een crisis vaak het moment dat mensen de weg
naar hun ware zelf gaan zoeken. Als er meer bekendheid komt over HSP zijn
er hopelijk minder mensen die zo diep in deze spiraal terecht komen. Juist
door zichzelf te zijn, en goed om te gaan met hun gevoeligheid, hebben deze
mensen veel te bieden.
Mijn aanpak
Voordat de hooggevoeligheid als kwaliteit ingezet kan worden, is vaak coaching
nodig. Deze is zo veel mogelijk afgestemd op de hooggevoeligheid. Creatieve
werkvormen, zoals visualisaties, lichaamsgerichte oefeningen, bewustwordingskaarten
in plaats van testen, sluiten beter aan. De eigen intuïtie wordt ingeschakeld.
Tijdens de coaching kan het volgende
aan de orde komen:
• Hoe komt mijn hooggevoeligheid tot uitdrukking?
• Hoe accepteer ik dat ik anders ben?
• Wat heb ik nodig, welke behoeften heb ik?
• Herstel van vitaliteit.
• Hoe zorg ik dat mijn hooggevoeligheid niet met mij op de loop gaat?
• Hoe krijg ik regie over mijn leven?
• Hoe kan ik beter voor mijzelf zorgen en hoe bewaak ik mijn grenzen?
• Hoe herken ik dat ik over mijn grenzen ben gegaan?
• Kan ik anderen duidelijk maken wat mijn behoeften en verwachtingen
zijn?
• Hoe ga ik om met mijn gevoeligheid op mijn werk?
• Welke afspraken kan ik maken?
• Wat kan ik, wat wil ik, wat past bij mij?
• Hoe herken ik mijn valkuilen?
• Hoe hou ik energie over naast mijn werk?
• Hoe maak ik duidelijk wat ik wil, wat ik kan en nodig heb om goed
te funcioneren?
• Welk werk geeft de diepgang en diepere bevrediging waarnaar ik op
zoek ben?
• Hoe beheers ik mijn intensiteit, behapbaar voor mezelf en anderen?
Kijk ook op cursussen
en/of agenda voor een eventueel aanbod van de cursus
Effectief omgaan met Hooggevoeligheid.
SLOT.
