HOOGGEVOELIGE
ofwel HOOG SENSITIEVE KINDEREN (HSK), 0-12 JAAR
Als hooggevoelig persoon weet ik uit ervaring hoe het is om
Hooggevoelig te zijn. Als kind en volwassene heb ik er mee leren omgaan én
ik heb mij er verder in verdiept en geschoold.
Een logische vervolgstap was het bieden van ondersteuning aan hoogsensitieve
kinderen (HSK) én aan de ouders. De begeleiding wordt altijd afgestemd
op het individuele kind en/of gezin.
Dit kan in de vorm van gesprek (bewustwording, anders leren omgaan met..)
oefeningen of een behandeling. Een behandeling kan bestaan uit het iets meer
‘dicht maken’ van de té grote openheid, kruidengeneeskunde,
healing (energetische behandeling), remedies enz.
In gesprekken krijgen ouders adviezen en tips hoe het beste om te gaan met
deze gevoelige kinderen. In onderling overleg spreken we af of het hooggevoelige
kind wel of niet aanwezig is. Graag spreek ik de ouders ook apart.
Ongeveer 1 op de 5 mensen is hoogsensitief. Vaak komen ouders er voor het
eerst mee in aanraking als zij op zoek gaan naar antwoorden m.b.t. hun gevoelige
kind. Op dat moment blijkt vaak dat één van de ouders of direct
familielid zelf ook (hoog)gevoelig is. Dit leidt tot meer begrip en inzicht
in zichzelf. Onze kinderen spiegelen ons vaak, ook in dit opzicht leren ouders
veel van dit hooggevoelige kind!
Op deze pagina vindt u meer achtergrond-informatie over hooggevoelige kinderen.
Zie ook de knop Hooggevoelig op deze site, voor meer algemene informatie over
hooggevoeligheid. Klik op trefwoorden hieronder voor specifieke informatie.
• Omschrijving Hooggevoelige kinderen
• Kenmerken Hooggevoelige kinderen
• Test: Is mijn kind hooggevoelig?
• Ondersteuning voor het kind
• Ondersteuning voor ouders
• Hooggevoelig en gedragsproblemen
• Boekenlijst
Omschrijving Hooggevoelige kinderen
Ik ga er vanuit dat hét hooggevoelige kind niet bestaat, omdat ieder
kind anders is en uniek. Karaktereigenschappen, opvoeding, de cultuur waarin
het kind opgroeit, maar ook de tijdsgeest spelen een rol. Toch zijn er wel
een aantal kenmerken te noemen.
De Amerikaanse psychologe Elaine Aron heeft het begrip Hooggevoelig in 1996
geïntroduceerd in ons land. Dit na uitgebreid wetenschappelijk onderzoek.
Elaine Aron noemt twee aspecten die een (hoog-)sensitief kind (HSK) kenmerken:
• De neiging om veel op te merken via de zintuigen.
Kleine veranderingen zien ze onmiddellijk, zoals een nieuwe kaars in de woonkamer
of een andere bril bij de juffrouw. Maar ook de stemming van anderen voelen
ze goed aan. Bovendien wordt alles wat ze zien, horen, ruiken, proeven en
voelen grondiger verwerkt en intenser beleefd. Als ze bijvoorbeeld boos zijn,
omdat ze zich onrechtvaardig behandeld voelen, zijn ze ook goed boos en kunnen
ze deze emotie een maand later nog steeds heel intens beleven als ze zich
deze situatie weer herinneren. Maar ook harde geluiden, fel zonlicht of sterke
geuren worden intens ervaren en kunnen een heftige reactie teweegbrengen.
• Diep te reflecteren alvorens te handelen.
HSK observeren voortdurend. Vooral in nieuwe situaties of bij veranderingen
betekent dit dat ze eerst langs de zijlijn staan om te kijken wat er gebeurt,
wat de bedoeling is en hoe de sociale interactie is. Pas als duidelijk is
wat ze kunnen verwachten en van hen verwacht wordt, stappen ze de groep in.
Als bijvoorbeeld de juf in de klas uitvalt tegen een kind, concludeert een
HSK dat zij dat ook bij hem of haar kan doen en zal dit proberen te voorkomen.
Door deze eigenschappen om veel, gedetailleerd en intens waar te nemen en
diep te reflecteren, raken hoogsensitieve kinderen sneller verzadigd. Te veel
of zeer heftige indrukken kunnen daardoor tot overprikkeling leiden. Dit kan
zich uiten in hangerigheid, woede-aanvallen, huilen, boosheid, zich terugtrekken
of juist heel druk gedrag of concentratieproblemen. Moeite met inslapen –
doorslapen komt ook vaak voor. Verder kunnen veel HSK door de combinatie van
bovenstaande twee kenmerken angstig en verlegen overkomen, maar in feite is
het kind eerder behoedzaam. Wel zien we regelmatig dat het kind een verminderd
gevoel van eigenwaarde en/of weinig zelfvertrouwen heeft.
![]()
Kenmerken Hooggevoelige kinderen volgens LiHSK
Het Landelijk informatiepunt HoogSensitieve Kinderen (LiHSK) heeft de kenmerken
onderverdeeld in 4 categorieën:
Lichamelijk: het lichamelijke lichaam, inclusief de zintuigen.
Emotioneel: gevoelens en de omgang met anderen.
Mentaal: denken, leren en informatieverwerking.
Spiritueel: het besef van een zingevende context, eventueel vallend
buiten de grenzen van het direct waarneembare.
Kenmerken op lichamelijk gebied:
• Veel zien, kleine veranderingen waarnemen.
• Graag ‘langst de kant’ staan om te observeren.
• Scherp horen, bijvoorbeeld geluiden snel 'hard' noemen.
• Geïrriteerd zijn door kleine ongemakken, zoals een natte mouw
of labeltjes in de kleding.
• Intens reageren op lichamelijke pijn.
• Subtiele geur- en smaakverschillen onderscheiden.
• Gevoelige ogen, bijvoorbeeld licht snel 'fel' noemen.
Kenmerken op emotioneel gebied:
• Aanvoelen van stemmingen en emoties.
• Zich snel zorgen maken.
• Toetrekken naar kinderen die enigszins buiten "de groep"
vallen.
• Behoefte hebben aan een rustige omgeving met niet te veel mensen.
• Moeite hebben met veranderende omstandigheden.
• De kwetsbaarheid van anderen zien en begrijpen.
• Tijd nodig hebben om aan een nieuwe situatie te wennen.
• Inlevingsvermogen, zich goed kunnen verplaatsen in de gevoelens van
anderen.
• Niet van verrassingen houden.
• Op jonge leeftijd in staat zijn tot zelfreflexie.
• Niet in het middelpunt van de belangstelling willen staan.
Kenmerken op mentaal gebied:
• Een goed geheugen hebben.
• Voor de leeftijd over een grote woordenschat beschikken.
• Snel van de ene gedachte naar de andere associëren.
• Diepzinnige vragen stellen.
• Eindeloos willen weten "waarom?"
• Resultaten van rekenen blijven achter bij de rest van de vakken.
• Een goed gevoel voor vreemde talen hebben, maar die graag in de praktijk
leren via gesprekken / praten ( liever dan uit een boekje).
• Kennis op school niet letterlijk kunnen/willen reproduceren, maar
liever creatief toepassen.
• Moeite hebben met structureren en organiseren.
• Een hekel hebben aan oefenen en herhalen.
• Dichtklappen of zenuwachtig worden bij feitelijke, gesloten vragen.
• Liever belevend lezen dan begrijpend lezen.
Kenmerken op spiritueel gebied:
• Eigen wijsheid, heel gericht op de eigen weg volgen.
• Vol levenslust, heel blij en enthousiast kunnen zijn.
• Zeer hechten aan de waarheid.
• Gericht zijn op liefde en vrede.
• Diep nadenken over levensvragen.
• Sterke binding hebben met de natuur (planten en dieren).
• Blijk geven van respect voor het leven en voor andere mensen.
• Wat tegenover elkaar staat tot harmonie (willen) brengen. (mediator)
Sommige kinderen geven blijk van paranormaal/spirituele kenmerken. Deze kenmerken
zijn niet karakteristiek voor alle hoogsensitieve kinderen, maar kunnen bij
enkele van hen wel overduidelijk aanwezig zijn:
• Geesten of entiteiten ervaren.
• Communiceren met elfjes, kabouters enzovoorts.
• Telepathische vermogens bezitten.
• Gebeurtenissen voorzien.
• Licht en kleuren (aura's) waarnemen.
• Herinneringen aan vorige levens hebben.
![]()
Test: Is mijn kind hooggevoelig?
Klik
hier voor de test.
![]()
Ondersteuning voor het kind
Hooggevoelige kinderen doen meer dan gemiddelde
kinderen indrukken op via hun zintuigen. Jouw kind voelt, ziet, ruikt, proeft
en hoort dus intenser dan gemiddeld. Hierdoor raken ze gemakkelijk overprikkeld.
Speciaal voor de hoogsensitieve kinderen is er de Ik
ben Oké training ontwikkeld. Deze cursus is bedoeld voor kinderen
van 7 tot en met 12 jaar en kan zowel individueel als in een groepje gevolgd
worden. Als consulente van de Stichting Wijze Ouders, geef ik de trainingen
regelmatig.
De Ik ben Oké training is een afgerond geheel van 7 bijeenkomsten en
vergroot het zelfvertrouwen van het kind. De onderwerpen van de cursus zijn:
• Je gevoelens benoemen
• Leren ontspannen
• Handige gedachten en oplossingen bedenken
• Om hulp durven vragen
• De stress ladder
• Positieve gedachten ontwikkelen (ojee en oké gedachten)
• Je eigen plekje innemen
• Samen oefenen, creatief bezig zijn en huiswerk opdrachtjes doen
Lees meer op de cursuspagina.
Naast deze cursus is het uiteraard mogelijk
om een afspraak voor een natuurgeneeskundig consult voor kinderen te maken.
Denk hierbij aan extra ondersteuning in de vorm van gesprekken, oefening,
massage, healing, kruiden, remedies enzovoorts.
![]()
Ondersteuning voor ouders
Als consulent van de Stichting
Wijze Ouders geef ik de cursus Wijze Ouder - Wijze Opvoeder. Deze cursus
is speciaal ontwikkeld voor de ouders, opvoeders en begeleiders van hooggevoelige
kinderen. Deze cursus kan zowel individueel als in groepsverband gevolgd worden.
Ook geschikt voor beroeps-opvoeders, gastouders, etc.
Het doel van deze cursus is om ouders/opvoeders meer kennis over hooggevoeligheid
te geven, waardoor zij zich makkelijker kunnen afstemmen op de behoeften van
het kind. Het effect is dat het zelfvertrouwen van zowel de opvoeder als het
kind groeit.
De cursus geeft veel inzicht en biedt praktische handvatten om zelf mee aan
de slag te gaan. De cursus bestaat meestal uit +/- 4 bijeenkomsten.
De volgende onderwerpen kunnen aan bod komen:
• Wat is hooggevoeligheid
• Kwaliteiten en valkuilen van uw kind
• Hoe geef je het kind een positief zelfbeeld en vertrouwen?
• Overprikkeling: hoe werkt het brein?
• Hoe voorkom ik overprikkeling en stress?
• Positieve bevestiging, feedback geven, communiceren.
• Leersysteem (o.a. Kolb test, kernkwadrant)
• Tips en Tools bij de opvoeding.
• Uitwisseling onderling
Lees meer hierover op de pagina Cursussen.
![]()
Hooggevoelig en gedragsproblemen
Aron geeft aan dat een kind hoogsensitief is wanneer dertien of meer van de
testvragen van toepassing zijn. Maar ook wanneer slechts één
of twee vragen in extreme mate waar zijn geldt een kind als hoogsensitief.
Soms is het lastig om de grens te trekken tussen hooggevoelig en gedragsproblemen.
Kinderen met ADHD, ADD, PDD-nos (aandachtstoornissen, aan autisme verwante
stoornissen) scoren vaak ook op zeker twee van de vijf kenmerken zoals genoemd
in de test. Bij ernstig probleemgedrag of twijfel is het van belang om een
deskundige te raadplegen zoals bijvoorbeeld een kinder-psycholoog, -othopedagoog
of -psychiater. Zij hebben de deskundigheid van onderzoek en het stellen van
een diagnose. Dit gaat voorbij mijn deskundigheid.
Wilt u toch meer lezen over gedragsproblemen en hooggevoeligheid, dan bent
u wellicht geïnteresseerd in deze site: Lihsk.
Ik heb geen persoonlijke ervaring met deze hulpverleners, dus kan geen uitspraak
doen over hun deskundigheid.
![]()
Boekenlijst
De Vereniging Hooggevoelig Nederland heeft een interessante boekenlijst samengesteld,
klik hier
om naar deze website te gaan en klik daar op de knop "boekenlijst".
SLOT
Paula Koekkoek
Massage
Natuurgeneeskundig consult
Psycho-sociale begeleiding
Training & Coaching
Creativiteit en Expressie
Vergoeding (deels) mogelijk ziektekostenverz.